🌱Bilgi Bahçesi
Ünite 3

Adap ve Nezaket

Selamlaşma, konuşma ve sofra adabı ile Hz. Lokman'ın öğütlerini ve Salli-Barik duasının anlamını öğreniyoruz.

Günlük Adap Kuralları

🎯 Kazanım: Selamlaşma, konuşma ve sofra adabının temel kurallarını sıralayabilme.

AdapBir topluluğun kabul ettiği güzel davranış kuralları; edep, nezaket.

Örnek: Büyüklere saygı göstermek güzel bir adap örneğidir.

SelamMüslümanların birbirine 'Selamünaleyküm' (Allah'ın selamı üzerinize olsun) diyerek yaptığı karşılama.

Örnek: Selamı alan 'Ve aleykümüsselam' diye cevap verir.

Adap Alanları

İpucu: Çevirmek için karta dokun.

Hz. Lokman'ın Öğütleri

Lokman, Kur'an'da adı geçen, oğluna li öğütler veren bilge bir kişidir. Kur'an'da Lokman Suresi bu öğütleri aktarır.

Hz. Lokman oğluna şöyle öğüt vermiştir: 'Yavrum! Allah'a şirk (ortak) koşma! Çünkü şirk büyük bir zulümdür.' Böylece tevhid inancının önemi vurgulanmıştır.

Hz. Lokman devam eder: 'Yavrum! İyiliği emret, kötülükten vazgeçirmeye çalış; başına gelenlere sabret. Bunlar azim gerektiren işlerdendir.'

'Yürürken böbürlenerek yürüme; insanlara tepeden bakma; sesini yükseltme. Çünkü seslerin en çirkini eşek sesidir.'

Bu öğütler, 5. sınıf düzeyinde güzel ahlakın temel ilkelerini özetler: tevhid, sabır, iyiliği emretme, alçakgönüllülük ve doğru konuşma.

İpucu: renkli sözcüklere dokunarak anlamlarını gör.

Allah'ım! İbrahim'e ve İbrahim'in ailesine rahmet ettiğin gibi Muhammed'e ve Muhammed'in ailesine de rahmet et. İbrahim'e ve ailesine bereket verdiğin gibi Muhammed'e ve ailesine de bereket ver. Şüphesiz Sen övgüye layık ve yüce olansın.

Salli ve Barik Duaları meali
Salli ve Barik duaları namazın son oturuşunda Tahiyyat'tan sonra okunur. Hz. Peygamber'e salat ve selam getirme anlamı taşır.
Selamlaşma AdabıKüçüğün büyüğe, yürüyenin oturana, azın çoğa selam vermesi; selamı alanın ise daha güzel bir karşılık vermesi.

Örnek: Ahmet okula girince öğretmenine 'Selamünaleyküm' dedi; öğretmeni 'Ve aleykümüsselam ve rahmetullahi ve berekâtüh' diye cevap verdi.

Konuşma AdabıDoğru, nazik ve zamanında konuşmak; yalan söylememek; başkasının sözünü kesmemek.

Örnek: Hz. Muhammed 'Güzel söz ya da sus.' buyurarak her sözün düşünülerek söylenmesi gerektiğini öğretmiştir.

Sofra AdabıYemekte besmele çekmek, sağ elle ve önünden yemek, yemeği beğenmeyip kötülememek, yemek sonrası hamd etmek.

Örnek: Hz. Muhammed küçük bir çocuğa 'Besmele çek, sağ elinle ye ve önünden ye.' öğüdünü vermiştir.

Büyüklere SaygıYaşça büyüklere 'siz' demek, onları dinlemek, yük taşımalarına yardım etmek, söz keserek araya girmemek.

Örnek: Kur'an'da anne-babaya 'öf' bile denmemesi, onlara yumuşak ve saygılı konuşulması emredilmiştir.

✏️Selam Adabı Uygulaması

Okul koridorunda yürüyen 5. sınıf öğrencisi Kemal, kapının önünde oturan yaşlı kapıcı amcayı görüyor. Selam adabına göre ne yapmalıdır ve nasıl selamlamalıdır?

✏️Hz. Lokman'ın Öğüdünü Uygulama

Sınıfta bir tartışma çıktı. İki öğrenci birbirini dinlemeden bağırarak konuşuyor. Hz. Lokman'ın öğütleri bu durumda ne söyler?

Rabbim! Beni ve soyumdan gelenleri namaz kılanlardan eyle. Rabbimiz! Duamı kabul et.

İbrahim Suresi 40. ayet meali (Kur'an-ı Kerim)

Bu üniteyi ne kadar öğrendin?

Bilgi yarışmasıyla kendini test et!